Vraag het aan de onderwijsinspectie

Kwaliteit in dialoog

De onderwijsinspectie van morgen (Inspectie 2.0) zal met een andere bril naar scholen kijken door samen met hen in dialoog te bouwen aan onderwijs. Ze erkent in deze dialoog de scholen nog sterker dan vandaag als de eerste verantwoordelijke voor de eigen kwaliteit en voor de interne kwaliteitszorg en stelt het vertrouwen naar scholen voorop. De onderwijsinspectie wordt daarom een ‘partner in kwaliteit’ die haar toezicht sterker afstemt op de interne kwaliteitszorg van de school en op de te bereiken resultaten.

In het kader van ‘Inspectie 2.0’ organiseerde onze organisatie afgelopen jaar try-outs in scholen. Het resultaat is een nieuw doorlichtingsconcept:

  • ‍het nieuwe toezichtskader is gebaseerd op het referentiekader voor onderwijskwaliteit zodat de verwachtingen in verband met kwaliteit duidelijk zijn voor scholen,
  • ‍de interne kwaliteitszorg en het beleid van scholen krijgen een meer centrale plaats,
  • ‍scholen krijgen meer vertrouwen maar ook meer verantwoordelijkheid voor de eigen kwaliteit,
  • ‍de onderwijsinspectie zal scholen vaker doorlichten zodat die er meer vertrouwd mee zijn,
  • er worden maatregelen genomen om de administratieve lasten die komen kijken bij een doorlichting tot een minimum te beperken.

Interne kwaliteitszorg moet dus een middel zijn om de sterktes van de onderwijspraktijk te borgen en verbeterpunten aan te pakken. Dit middel is het meest krachtig als scholen zelf de inhoud en methode voor de eigen kwaliteitszorg bepalen op basis van hun vaststellingen, prioriteiten of doelen. Indien kwaliteitszorg te sterk vanuit een verantwoordingsperspectief wordt opgevat, dan riskeren verbeteringen oppervlakkig of van korte duur te zijn. We mogen daarom als organisatie de interne kwaliteitszorg niet zelf aansturen. We moeten ons wel afvragen of een school op een systematische wijze haar onderzoekskwaliteit onderzoekt, borgt en verbetert. Op die manier vervullen we als onderwijsinspectie een stimulerende rol door de school aan te spreken op haar rol als eerste verantwoordelijke voor de eigen kwaliteit.

We ontwikkelden daarvoor een nieuw doorlichtingsdesign dat bestaat uit twee delen die beiden tijdens één doorlichtingsbezoek plaatsvinden. Het ene deel is gericht op de kwaliteitsontwikkeling van de instelling en wil aan de instelling feedback geven over haar onderwijskundig beleid, organisatieontwikkeling en interne kwaliteitszorg. Het andere deel is gericht op het nagaan van de doeltreffendheid tot op de klasvloer van de systematische kwaliteitsbewaking. Dit onderzoek wil aan de instelling terugkoppelen in welke mate ze kwaliteitsvol onderwijs biedt, dat tegemoetkomt aan de kwaliteitsverwachtingen uit het referentiekader voor onderwijskwaliteit, en of ze de onderwijsregelgeving respecteert.

De onderwijsinspectie zal tijdens de verschillende fasen van de doorlichting in dialoog gaan met de schoolleiding, met leraren, en met andere leden van het schoolteam. Om dit partnerschap vorm te geven, ontwikkelden we het model van de ‘ontwikkelingsgerichte dialoog’. Hierbij zullen de gesprekken en andere doorlichtingsactiviteiten zodanig ingepland worden dat er aandacht besteed wordt aan vier componenten: het waarnemen van de kwaliteit, het inleven in de context, visie en de kwaliteitsontwikkeling van de instelling, het samen met de instelling reflecteren over de vaststellingen en, ten slotte, het methodologisch onderbouwd beoordelen.

Om instellingen aan te moedigen om hun kwaliteit te (blijven) ontwikkelen, zal de onderwijsinspectie rapporteren aan de hand van ontwikkelingsschalen. Deze schalen drukken uit in welke mate het ontwikkelingsniveau van de instelling tegemoet komt aan de kwaliteitsverwachting in het referentiekader voor onderwijskwaliteit. Bovendien zullen  de ontwikkelingsschalen een objectieve, betrouwbare en gelijkgerichte beoordeling ondersteunen en zullen zij de de rol van de onderwijsinspectie als bron van informatie en kennis voor het onderwijsbeleid versterken.

We gaan als organisatie nog meer dan nu in dialoog met de school, op zoek naar de sterktes in kwaliteit en in de kwaliteitszorg en we willen deze hefboom gebruiken om de verbeterpunten aan te pakken. Met deze werkwijze willen we het vertrouwen in de ontwikkelingscapaciteit van scholen tonen. We willen hiermee ook de kracht van de schoolteams versterken door hen te helpen sturen op kwaliteit.

19/1/2018

Lieven Viaene, inspecteur-generaal van de Vlaamse onderwijsinspectie

Recentste blogposts:

Overzicht van alle blogposts > > >